Volgend jaar bestaat Careander 60 jaar, een mooie gelegenheid om terug te kijken. We bespreken het ontstaan van Careander en de veranderingen die de zorg doorgemaakt heeft. Bestuurder Terry Brouwer en directeur zorg Sietske Ras, gaan in gesprek met Koen Zomer die nauw betrokken was bij de start van Careander. Een gesprek waarbij we terugkijken naar hoe de zorg draaide om betrokkenheid, vertrouwen en samendoen.

Hoe het allemaal begon

Careander, destijds Prot. Chr. Stichting Welzijnszorg, begon als een particulier initiatief in 1966. “Een aantal ouders sloeg de handen ineen. Er was in die tijd nog geen voldoende geld van de overheid. De bestuurders moesten zelf zorg dragen voor de inrichting van het nieuwe gebouw. De militairen van de WGF kazerne hebben jarenlang hun steentje bijgedragen. Er was in die tijd behoefte aan dagopvang voor kinderen en ouderen met een verstandelijke beperking. Wat Careander deed, bestond toen nog bijna niet. Het was pionieren”, vertelt Koen Zomer (84 jaar).

Het cliëntendossier was één A4’tje

“In 1972 schreef ik een sollicitatiebrief en binnen een week mocht ik op gesprek komen. Het gesprek vond plaats met 8 bestuursleden aangevuld met 4 deskundigen. We spraken uitgebreid over de bijbel. Ik werd aangenomen als hoofdleider op De Schuilplaats in Harderwijk. In die tijd waren er geen zorgplannen. Het dossier van een cliënt paste op één A4’tje en bevatte informatie zoals leeftijd en adres. Meer was er niet. Ik kwam zelf vaak bij ouders van cliënten thuis. Dat contact vond ik heel belangrijk. Ouders gingen soms zelfs mee op uitstapjes met de groep. Er was toen ook nog geen kantoor. Alles gebeurde dichtbij de cliënt en de familie. Zorg en privéleven liepen vaak door elkaar. Dat hoorde erbij”, vervolgt Koen Zomer. Terry Brouwer: “mooi om te zien dat – na een periode waarin de zorg zich vooral richtte op professionalisering – we nu weer op zoek zijn naar die gezamenlijkheid”.

De toekomst van Careander

Na de dagopvang voor kinderen kwam er ook dagopvang voor volwassenen. De Schuilplaats opende haar deuren. “Het bestuur had naast de werkzaamheden voor Careander ander werk. Ze vroegen of ik wou helpen met de uitbreidingen. In de jaren daarna hebben we de locaties Piekado en De Wissel in Harderwijk geopend. Het werk groeide, maar bleef kleinschalig. Het bestuur bestond grotendeels nog uit ouders. Iedereen kende elkaar en alles was transparant”, vervolgt Koen Zomer.

Van bezighouden naar zinvol werk

Koen Zomer: “Vroeger was de gedachte: cliënten mogen geen werk doen, dat is uitbuiten. Ze moesten vooral beziggehouden worden, maar dat beeld veranderde. Een mooi voorbeeld is hengelsportvereniging De Snoek. Zij zochten hulp om folders te vouwen en ik gaf aan dat cliënten dit werk konden doen. Zo ontstond het idee van zinvol werken en van betekenis zijn. Dat werd de basis van De Wissel, geopend op 28 november 1991.”

De veranderende zorg

Koen Zomer: “De zorg veranderde snel. Er ontstonden nieuwe vormen van begeleiding. In die tijd kwamen medewerkers vaak van de huishoudschool of ze werkten bij grotere zorginstellingen, maar wilden kleinschaliger werken. Careander verzorgde dagen om samen te leren en bij te scholen. De nieuwe manier van begeleiden gaf wat spanning, dat zag ik bij medewerkers. Ik ben overigens van mening dat je moet blijven veranderen, anders verliezen we ons bestaansrecht.” Sietske Ras: “Meegaan in het veranderende tijdperk is vandaag de dag ook noodzaak.”

“Niet het vele is goed, maar het goede is veel. Goede zorg ging niet om meer, maar om wat echt waarde heeft.”
– Koen Zomer

Van toen naar nu

“In de jaren negentig veranderde de financiering. Het ‘concurrentiemodel’ deed zijn intrede. Toch bleef de visie van Careander hetzelfde: betrokken, nabij en samen verantwoordelijkheid dragen. Wat begon als een initiatief van ouders en andere betrokkenen, groeide uit tot een organisatie. Maar de kern bleef: zorg is mensenwerk en dat vraagt om aandacht, vertrouwen en echte verbinding. In 1972 heb ik de opening van De Schuilplaats meegemaakt en later ook de sloop van dit gebouw in 2003. Er kwam een nieuw pand aan de Prinsessenlaan die voldeed aan de veranderende zorgvraag”, vertelt Koen Zomer tot slot.

“Na bijna zestig jaar bouwen we vanuit onze oorsprong verder. We koesteren waar we vandaan komen en bewegen in een veranderende samenleving naar de toekomst”, vertelt Terry Brouwer.